UPDATE: Ontwikkelingen na uitspraak PAS

 

 

 

 

 

 

Update 16 september: AERIUS-calculator is online

Meer informatie volgt later.

Update 13 september: Release AERIUS-calculator

De minister heeft de kamer geïnformeerd over de stand van zaken met een plan van aanpak rond de stikstofproblematiek:

  • Er wordt een eerste concrete stap gezet om toestemmingverlening te hervatten door de release van een geactualiseerde AERIUS-calculator vanaf 16 september;
  • Door de release kunnen projecten doorgaan als een berekening kan aantonen dat een activiteit niet tot een toename van depositie leidt. Daarnaast is het weer mogelijk om vergunningen aan te vragen op grond van intern salderen;
  • Over de te hanteren beleidsregels voor de vergunningverlening van intern salderen zullen de bevoegde gezagen afspraken maken. Dit doen ze op basis van het te ontvangen advies van de commissie Remkes, uiterlijk begin oktober of zoveel eerder als mogelijk. Uitgangspunt is dat er in elk geval geen toename van de feitelijke depositie plaatsvindt;
  • Voor extern salderen en de ADC-toets geldt dat de bevoegde gezagen hebben afgesproken dat nieuwe plannen en projecten op grond van de Wet natuurbescherming tijdelijk geen toestemming krijgen;
  • Het weer breder mogelijk maken van toestemming is onderdeel van het advies dat het adviescollege Stikstofproblematiek naar verwachting uitbrengt in week 39. Daarna zal het kabinet in overleg met de andere overheden zo spoedig mogelijk een standpunt innemen.

 

Naast de stand van zaken heeft de minister een inventarisatie gegeven van projecten en plannen, die mogelijk gevolgen ondervinden van de uitspraak van de Raad van State.

Update 9 september: omvang oponthoud door uitspraak PAS dringt door

Sinds de uitspraak over het PAS op 29 mei maken wij dagelijks mee dat projecten plotseling tot stilstand komen. Inmiddels blijken deze gevolgen nu ook doorgedrongen tot de landelijke pers. Zo meldde NRC afgelopen week dat de regels 18.000 projecten raken. Dat zijn alleen nog maar de projecten die al bij de overheid bekend zijn, dus er zijn er meer. 

 

Helaas is de uitgestelde release van AERIUS nog steeds niet beschikbaar. Hierdoor kunnen we niet volgens de vastgestelde methode rekenen aan stikstofdepositie. Samen met onze klanten zoeken we voortdurend naar mogelijkheden om de benodigde omgevingsvergunningen zo veel mogelijk gereed te krijgen. In overleg met het bevoegd gezag kunnen we voor individuele projecten soms oplossingen vinden. 

Update 14 augustus: veelgestelde vragen over gevolgen PAS-uitspraak

VNO-NCW en MKB-Nederland hebben een Taskforce Stikstof opgericht. In deze taskforce zijn branches en bedrijven vertegenwoordigd die worden geraakt door de uitspraak van de Raad van State. De taskforce zoekt naar oplossingen voor de korte en lange termijn en informeert bedrijven. Op de website van het VNO-NCW staan 11 veelgestelde vragen over het voormalige PAS. Deze vragen komen gedeeltelijk overeen met de veelgestelde vragen van de overheidswebsite BIJ12. Daarnaast staan tussen de antwoorden ook enkele nieuwe feiten. De belangrijkste feiten hebben voor u op een rijtje gezet:

  • Met het sneuvelen van het PAS is voor de berekening van stikstofdepositie met het rekenmodel AERIUS geen wettelijke verplichting meer. Maar volgens VNO-NCW wordt het gebruik van AERIUS in het najaar wel weer landelijk voorgeschreven als het rekeninstrument voor de toestemmingverlening. AERIUS is dan dus opnieuw het verplichte rekeninstrument, net als tijdens het PAS. Tot de vernieuwde AERIUS Calculator er is, verlenen het Rijk en provincies geen toestemming voor activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken in daarvoor gevoelige Natura 2000-gebieden.
  • Minister Schouten (LNV) heeft een 'adviescollege Stikstofproblematiek' ingesteld onder leiding van Johan Remkes. Het college is gevraagd om eind september 2019 met een advies voor de korte termijn te komen. Het college kijkt hierbij naar de mogelijkheden en onmogelijkheden voor vergunningverlening voor (nieuwe) activiteiten rondom Natura 2000-gebieden. Daarnaast gaat het college adviezen geven voor de langere termijn en komt met voorstellen voor een nieuwe aanpak van de stikstofdepositie. Hiervoor heeft het adviescollege tot uiterlijk juni 2020 de tijd. De minister kan beide termijnen nog verlengen.
  • Tijdelijke projecten: ook bouw- en aanlegactiviteiten die leiden tot een (tijdelijke) toename van stikstofemissie moeten individueel worden beoordeeld in het kader van de Wet natuurbescherming. Dit is zelfs noodzakelijk wanneer na de afronding van het tijdelijk project sprake is van een vermindering van de totale stikstofemissie. Of een project toestemming krijgt, hangt af van de vraag of de relevante Natura 2000-habitats al overbelast zijn en of vermindering van stikstofuitstoot in de toekomst vaststaat. De tijdelijke toename is misschien intern of extern te salderen.
  • Onder het PAS gemelde activiteiten (of activiteiten waarbij de stikstofdepositie onder de drempelwaarde van 0,05 mol/ha/jaar bleef) die al zijn uitgevoerd, worden niet actief gehandhaafd. De overheid streeft ernaar deze activiteiten te legaliseren. Maar voor nog niet gerealiseerde projecten die onder het PAS zijn gemeld (of waarbij was aangetoond dat ze onder de drempelwaarde bleven) is dit onzeker. Provincies en het Rijk gaan nader definiëren wat ze verstaan onder 'nog niet gerealiseerd'.

Update 12 augustus: AERIUS release uitgesteld

De geplande release van de nieuwe versie van AERIUS Calculator op 8 augustus is uitgesteld. Het is helaas nog niet bekend wanneer de release wel beschikbaar komt. 

 

Update 12 juli: Rijk en provincies: deze zomer geactualiseerd rekenmodel voor stikstofdepositie

 

Rijk en provincies hechten veel belang aan een landelijk en eenduidig rekenmodel voor het berekenen van de neerslag van stikstof (stikstofdepositie). Om dit mogelijk te maken komt er een nieuwe versie van AERIUS Calculator die landelijk wordt voorgeschreven als rekeninstrument voor de toestemmingsverlening.

 

Provincies en Rijk hebben verder afgesproken om een gezamenlijk beleids- en beoordelingskader vast te stellen. Dit om zorgvuldig om te gaan met de uitspraken van de Raad van State en vergunningsaanvragen zo eenduidig mogelijk te beoordelen. Dit gebeurt fasegewijs.

  • Het streven is de aangepaste versie van AERIUS Calculator voor september beschikbaar te stellen, inclusief een beoordelingskader en handreiking voor intern salderen.

 

Het actueel rekenmodel

Met het beschikbaar komen van deze geactualiseerde versie van de calculator is het mogelijk om de effecten van geplande nieuwe activiteiten in landbouw, infra en bouwplannen te berekenen, als voorbereiding op vergunningaanvragen. Deze versie van Calculator is nog niet geschikt voor mechanisch geventileerde stallen. Daarvoor volgt later dit jaar een nieuwe versie.

 

Vervolgens wordt in het najaar het beoordelingskader voor vergunningaanvragen gebaseerd op extern salderen of op een ADC-toets* beschikbaar gesteld. Zodat ook vergunningaanvragen waarbij extern salderen noodzakelijk is kunnen worden voorbereid.

 

*met een ADC-toets moet de initiatiefnemer aantonen, dat het project waarvoor hij vergunning aanvraagt een dwingende reden van groot openbaar belang dient, waarvoor geen voor de natuur minder schadelijke alternatieven beschikbaar zijn en waarbij de schade aan de natuur wordt gecompenseerd.

 

Bron: www.bij12.nl

Update 9 juli: schema indicatie stand van zaken PAS

 

 

De laatste ontwikkelingen over het gesneuvelde PAS zijn verwerkt in een indicatief tijdschema. Het schema maakt duidelijk welk traject kan worden gevolgd op de korte, middellange en/of lange termijn.

 

Klik hier om het schema te bekijken.

 

Heeft u nog vragen, neem gerust contact op met uw adviseur bij SPA WNP ingenieurs.

 

 

Update 2 juli: factsheet van Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties

Het Ministerie van BZK heeft in overleg met diverse betrokkenen een factsheet "Woningbouwplannen, stikstof en Natura 2000-gebieden" opgesteld die voorlopig snel inzicht geeft in de gevolgen van de vernietiging van het PAS voor woningbouwontwikkelingen. De factsheet is met name relevant voor woningbouwplannen en in mindere mate voor omgevingsvergunningaanvragen voor bedrijven:

  • Indien uit een voortoets blijkt dat er geen significante effecten zijn te verwachten op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000 gebieden, kan er volstaan worden met deze voortoets. Een voertoets is een ecologisch onderzoek. Maar hoe de voortoets eruit moet zien, is op dit moment nog niet geheel duidelijk. De Minister heeft eerder al wel aangekondigd dat deze zomer een geactualiseerde versie van AERIUS gepubliceerd wordt;
  • Waar de grens ligt tussen niet significant en wel significant, is op dit moment ook nog niet duidelijk. De eerder gehanteerde drempelwaarde van 0,05 mol/ha/jaar is door de vernietiging van het PAS niet meer bruikbaar. De Minister heeft eerder in haar kamerbrief aangegeven in het najaar meer duidelijkheid te willen geven over diverse punten waaronder mogelijk ook op dit punt.
  • Indien uit een voortoets blijkt dat significante effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000 gebieden niet kunnen worden uitgesloten, is een Passende Beoordeling nodig. In geval van bestemmingsplannen wordt de Passende Beoordeling dan onderdeel van een plan-MER.
  • Als uit de Passende Beoordeling significant negatieve gevolgen niet kunnen worden voorkomen is een vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb) nodig.
  • Een vergunning Wnb kan worden aangehaakt of losgekoppeld van een omgevingswetvergunning. Bij loskoppelen wordt de vergunning Wnb een op zichzelf staand traject. Beide trajecten moeten wel geheel worden doorlopen voordat een bestemmingsplan of omgevingsvergunning uiteindelijk van kracht wordt .
  • Een stikstofdepositieberekening (AERIUS) mag nog steeds gebruikt worden om de stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden te berekenen. Als het Natura 2000 gebied op korte afstand van de bron ligt, is de berekening volgens de Raad van State minder geschikt en zijn mogelijk aanvullende berekeningen nodig. Wat beschouwd moet worden als “korte afstand” is op dit moment nog niet duidelijk.

Ons advies: Deze zomer verschijnt een nieuwe AERIUS versie. Wij adviseren voor die situaties waar voorheen depositieresultaten onder 0,05 mol/ha/jaar werden berekend een nieuwe berekening door ons uit te laten voeren. Als daaruit blijkt dat sprake is van stikstofdepositie in Natura 2000 gebieden groter dan 0,00 mol/ha/jaar koppel de bestemmingsplanprocedure of omgevingsvergunningaanvraag los van een vergunning Wet natuurbescherming (Wnb). Op deze wijze hoeft het bestemmingsplan of de omgevingsvergunning geen vertraging op te lopen. De vergunning Wet natuurbescherming wordt dan apart doorlopen. Het voordeel hiervan is dat de bouw- en milieudelen alvast goedgekeurd kunnen worden. Een nadeel is dat voor de start gewacht moet worden op de vergunning Wnb en er twee procedures doorlopen moeten worden.

 

Update 27 juni: kamerbrief Minister Schouten

De Minister heeft de kamer geïnformeerd over de stand van zaken PAS voor de korte termijn:

  • Initiatiefnemers van PAS meldingen en overige vergunningvrije actviteiten hebben ter goede trouw gehandeld. Er wordt daarom voorlopig niet actief gehandhaafd op illegale situaties. In het najaar volgt een beleidslijn waarin meer duidelijkheid wordt gegeven over de planning en doorlooptijd over de mogelijkheden voor een ADC-toets en externe saldering om de activiteiten alsnog te legaliseren
  • Er wordt een handreiking voor handhaving opgesteld waarin initiatiefnemers van vernietigde vergunningen een half jaar de tijd krijgen om de bestaande situatie te herstellen
  • Ontwerpbesluiten (van alleen Wet natuurbeschermingsvergunningen of ook omgevingsvergunningen is niet duidelijk) worden in beginsel door het bevoegd gezag ingetrokken. Vergunningprocedures gaan weer lopen als het aspect stikstofdepositie kan worden onderbouwd door een individuele ecologische toetsing op basis van interne, externe saldering of ADC-toets.
    Alle randvoorwaarden en uitgangspunten voor een ecologische toetsing, saldering of ADC-toets zijn vooralsnog niet duidelijk.
  • Er wordt niet gehandhaafd op koeien in de wei. Voor aanvang van het volgende beweidings- en bemestingsseizoen wordt gezocht naar een oplossing.
  • Deze zomer verschijnt een nieuwe versie van AERIUS waarmee ook depositieresultaten tussen de 0,00 en 0,05 mol/ha/jaar zichtbaar worden. Met deze AERIUS versie kan worden geprobeerd intern te salderen zodat vergunningen met een stikstofeffect toch mogelijk zijn.
    Vooralsnog is onduidelijk van welke vergunde rechten (en uit welk peiljaar?) bedrijven gebruik kunnen maken bij het intern salderen. Zijn dit meldingen Activiteitenbesluit, Wabo omgevingsvergunningen en/of Wnb vergunningen.

Update 21 juni: kamerdebat

Op 20 juni heeft de Tweede Kamer gedebatteerd over het gesneuvelde Programma Aanpak Stikstof (PAS). Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) heeft geantwoord op de vraag wanneer er weer vergunningen kunnen worden verleend. Omdat het PAS niet meer bruikbaar is, moet er voortaan op andere wijze toestemming worden verleend. Op dit moment wordt gekeken naar mogelijkheden zoals intern salderen, extern salderen en een ADC-toets. Maar deze mogelijkheden moeten eerst bestuurlijk worden afgestemd met provincies, gemeente en waterschappen. De Minister hoopt het overzicht van de mogelijkheden net na de zomer gereed te hebben.

 

Het ziet er dus naar uit dat vergunningenprocedures waarbij stikstof een rol speelt in ieder geval tot september niet worden behandeld.

Update 18 juni: oplossingsrichtingen

Formeel is nog niets besloten, maar informeel tekenen onder andere de volgende oplossingsrichtingen zich af:

  • Geen toename ten opzichte van de referentiesituatie. Oftewel: aantonen dat de aangevraagde stikstofdepositie niet hoger is dan de depositie die op grond van eerder verleende vergunningen op een referentiedatum mogelijk werd gemaakt. Nog onduidelijk is wat welke referentiedatum gehanteerd zou moeten worden. Maar het ligt voor de hand om hiervoor de datum te nemen wanneer het natuurgebied de status Natura 2000 heeft verkregen.
  • Intern salderen: bedrijven die over bestaande rechten beschikken, kunnen mogelijk intern salderen. Door bijvoorbeeld een dieselwerktuig te vervangen door een elektrische variant zodat ruimte beschikbaar komt voor bijvoorbeeld het gebruik van een extra shovel.
  • Extern salderen: extern salderen is het overnemen van depositierechten van een bedrijf dat stopt. In het verleden was dit alleen mogelijk voor agrarische bedrijven onderling. De voorwaarden waaronder dit zou kunnen en de prijs van de depositierechten zijn op dit moment niet duidelijk.
  • De ADC-toets: dit is een toets waarbij aangetoond wordt dat er geen Alternatief (A) voorhanden is, dat er een Dwingende reden van groot openbaar belang is (D) en dat er Compenserende maatregelen getroffen worden (C). Deze oplossing lijkt vooral geschikt voor grote overheidsprojecten; de dwingende reden van groot openbaar belang is niet rond te krijgen voor een individueel bedrijf of plan.
  • Het uitvoeren van een passende beoordeling. Hierbij worden de gevolgen van de stikstofdepositie in kaart gebracht door een ecoloog. Als die tot de conclusie komt dat negatieve effecten op de natuur als gevolg van het initiatief uit te sluiten zijn, kan een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming worden verleend. De manier waarop een passende beoordeling moet worden uitgevoerd en de eisen waaraan die moet voldoen, zijn op dit moment nog niet duidelijk.

En nu?

Ook wij wachten op meer informatie van de overheid. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet en zullen u in ieder geval na het debat van 20 juni nader informeren.Heeft u nu al vragen? Neem gerust contact op met uw adviseur bij SPA WNP ingenieurs.